Έπειτα από προβληματισμό που εκφράστηκε στον ιστότοπό σας σχετικά με το περιεχόμενο της τιμητικής πλακέτας που απένειμε ο Δήμος Αγίου Νικολάου στην εκπρόσωπο της Πρεσβείας της Ιαπωνίας, διευκρινίζεται ότι αυτή αφορούσε στον ιαπωνικό λαό και τα θύματα των ατομικών βομβαρδισμών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, όχι το ιαπωνικό κράτος, ούτε τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς ή τις ιστορικές ευθύνες της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό σημειώθηκε με σαφή τρόπο στις αναφορές και τα δελτία Τύπου. Επρόκειτο για μια πράξη μνήμης και ανθρώπινης συμπόνιας προς άμαχους που θανατώθηκαν μαζικά από τη χρήση ενός όπλου πρωτοφανούς καταστροφικής ισχύος.
Η αναγνώριση αυτού του πόνου δεν συνεπάγεται ιστορική λήθη, ούτε ηθικό συμψηφισμό. Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων κατέχει -και δικαίως- ισχυρή θέση στη συλλογική μνήμη ως ένα οργανωμένο και συστηματικό έγκλημα, όπως και άλλα ανάλογα εγκλήματα που έγιναν στην Ευρώπη και στην Ελλάδα (και στην Κρήτη) ή πολεμικά εγκλήματα που συντελούνται και στις ημέρες μας, ενώ η τιμή στα θύματα της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι δεν τα υποβαθμίζει ούτε τα σχετικοποιεί. Η μνήμη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά.
Τα εγκλήματα του τότε ιαπωνικού μιλιταρισμού στην Ασία αποτελούν αναμφισβήτητα ιστορικά γεγονότα και δεν αναιρούνται. Ωστόσο, οι άμαχοι που θανατώθηκαν στις δύο πόλεις δεν ήταν υπεύθυνοι για τις επιλογές ενός αυταρχικού κράτους. Η διάκριση ανάμεσα σε λαούς και κράτη είναι ουσιώδης, εάν θέλουμε η μνήμη να είναι δίκαιη και ουσιαστική.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν ιεραρχεί μνήμες, ούτε υπηρετεί πολιτικές σκοπιμότητες. Υπενθυμίζει ένα παγκόσμιο τραύμα και στέκεται απέναντι στη βία του πολέμου, χωρίς να αφαιρεί τίποτα από τη μνήμη ή την σημασία οποιουδήποτε άλλου ιστορικού εγκλήματος.
Ευχαριστούμε για τη διευκρίνιση σχετικά με την τιμητική πλακέτα προς τον ιαπωνικό λαό και τα θύματα των ατομικών βομβαρδισμών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Ωστόσο, η πλακέτα παρέλαβε η γραμματέας της Ιαπωνικής Πρεσβείας, δηλαδή εκπρόσωπος του ιαπωνικού κράτους, και όχι φορέας θυμάτων ή εκπρόσωπος των πόλεων που υπέστησαν το τραύμα. Αυτό αλλάζει τη σημασία της πράξης και την ηθική της διάσταση. Σε κάθε περίπτωση, εστίασε σε ένα φρικτό γεγονός, ένα έγκλημα, που όμως υπήρξαν πολύ χειρότερα αυτού.
Πόσο πιο φρικτό από το να αργοπεθαίνεις και να καείς αργά σε ένα κρεματόριο, σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, είναι το να εξαϋλωθείς σε μια στιγμή; “Καλύτερα ένα φρικτό τέλος, παρά μια φρίκη χωρίς τέλος“, είχε πει ο Μαρξ.
Η εκδήλωση δημιούργησε την εντύπωση ότι ο ένοχος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν η Αμερική, υποβάθμισε τα εκατομμύρια θύματα των πολεμικών εγκλημάτων τόσο του ιαπωνικού όσο και του ναζιστικού γερμανικού στρατού. Τα εκατομμύρια νεκρών αμάχων στην Ασία, το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στην Ευρώπη, και άλλες πράξεις κατά αμάχων, δεν μπορούν να μπουν στο ίδιο πλαίσιο.
Τιμητικές πλακέτες που δόθηκαν σε μαρτυρικούς τόπους, σε άλλη εκδήλωση, δεν αλλάζουν αυτήν την εικόνα. Η εστίαση στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, χωρίς τη συνολική ιστορική και ηθική διάσταση, δημιουργεί σαφή ηθική ασυμμετρία και οδηγεί σε ιστορική παραμόρφωση. Ειδικά όταν δεν είναι γνωστά τα εγκλήματα και οι φρικαλεότητες των Ιαπώνων.
Η όλη διοργάνωση, με τους συμμετέχοντες, ανέδειξε μια αριστερόστροφη λογική και θυματοποίησε ενόχους.
Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ότι χωρίς τις ατομικές βόμβες, μια εισβολή θα είχε 1-2 εκατομμύρια νεκρούς και από τις δύο πλευρές, μέχρι να παραδοθεί η Ιαπωνία. Οι άμαχοι θα ήταν πάνω από 500.000, γεγονός που καθιστούσε την ρίψη λιγότερο θανατηφόρα επιλογή. Αυτό δεν αλλάζει βέβαια το γεγονός, όμως σε επίπεδο στρατηγικών επιλογών, ζητούμενο είναι το αποτέλεσμα με τις λιγότερες συνέπειες.
Η αναγνώριση των θυμάτων και η συμπόνια που κάθε πραγματικός άνθρωπος πρέπει να έχει, δεν μπορεί να αφήνει εκτός ανάδειξης το γενικότερο πλαίσιο των γεγονότων. Ο σεβασμός προς τη μνήμη, απαιτεί να αναγνωρίζουμε τις εκατόμβες άμαχων θυμάτων της Ιαπωνίας και της ναζιστικής Γερμανίας, αναδεικνύοντας όμως παράλληλα τα εγκλήματα και τις ευθύνες τους με συνέπεια και μέτρο ανάλογο του μεγέθους αυτών.
Αν ο στόχος ήταν η αναγνώριση των θυμάτων αμάχων και η ανάδειξη της ηθικής διάστασης του πολέμου, πολύ καλύτερα θα ήταν αν, μαζί με την εκπρόσωπο της Ιαπωνίας, (για παράδειγμα) συμμετείχαν εκπρόσωποι της Γερμανίας, του Ισραήλ, της Αμερικής, της Ρωσίας, χώρες που υπήρξαν είτε επιτιθέμενες είτε θύματα, και που υπέστησαν τεράστιες απώλειες αμάχων ή είχαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του πολέμου.
Μέσα από μια τέτοια συμμετοχή θα μπορούσε να αναδειχθεί με σαφήνεια η ανάγκη προστασίας των αμάχων, να υπάρξει μια ματιά πίσω από την εδραιωμένη εικόνα του καλού και κακού, να τηρηθεί ιστορική ισορροπία και να εκπαιδευτεί η δημόσια συνείδηση με τρόπο που δεν παραμορφώνει την ιστορική αλήθεια.
Συνοψίζοντας, αν άλλη ήταν η πρόθεση, η εκδήλωσε απέτυχε να την αναδείξει. Αυτό ήταν η αιτία του σχολιασμού.
