Εκλογικός σεισμός στο Λασίθι: Το παρασκήνιο της γαλάζιας κατάρρευσης και το Ceiling Effect

Του ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ

Κλείνοντας το 2025, η πολιτική πραγματικότητα στο Λασίθι δεν περιγράφεται απλώς ως κάμψη κυβερνητικών ποσοστών, αλλά είναι μια δομική και ηθική κατάρρευση. Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κοινωνία που νιώθει προδομένη, ενώ ο τοπικός της βουλευτής αναδεικνύεται σε αρνητικό πρωταγωνιστή αυτής της πορείας.
Η παρούσα ανάλυση αφορά αποκλειστικά τα δεδομένα και τις ιδιαιτερότητες του Λασιθίου και δεν επιχειρεί γενικεύσεις για τη συνολική πολιτική κατάσταση της χώρας.

Τα Πέντε μέτωπα της κατάρρευσης

• Δασικοί Χάρτες (Η απειλή της περιουσίας): Η αδυναμία λύσης για τις πατρογονικές εκτάσεις βιώνεται ως κρατική δήμευση. Ο πολίτης νιώθει απροστάτευτος, βλέποντας τον εκπρόσωπό του να κρύβεται πίσω από γραφειοκρατικές δικαιολογίες. Χιλιάδες ιδιοκτήτες στο Λασίθι παραμένουν σε ομηρία, καθώς οι περιουσίες τους φαίνονται ως δασικές, παρόλο που καλλιεργούνται για γενιές, ενώ παράλληλα χάνουν και την ιδιοκτησία, αφού η κρατική αυθαιρεσία δεν έλαβε υπόψη τις ιδιαιτερότητες της Κρήτης (όπου δεν ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα). Ο τοπικός βουλευτής όχι μόνο δεν πίεσε για λύση, αλλά αποτέλεσε τμήμα του προβλήματος.
• Αγροτοκτηνοτροφική εξόντωση (Η ταφόπλακα του πρωτογενούς τομέα): Η λειψυδρία και το κόστος παραγωγής πνίγουν την Ιεράπετρα, τη Σητεία, το Μεραμπέλο, το Οροπέδιο Λασίθου.
  Ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος βλέπουν το βιός τους να χάνεται, ενώ η κυβερνητική εκπροσώπηση παραμένει παθητικός θεατής της οικονομικής τους καταστροφής.
  Ο κίνδυνος απώλειας εκτάσεων και επιδοτήσεων, έχουν στρέψει τον αγροκτηνοτροφικό κόσμο ενάντια στην κυβέρνηση. Οι αναλυτές μιλούν για ρήξη εμπιστοσύνης με την ύπαιθρο.
• Νοσοκομεία (Το τέλος της ασφάλειας): Η απαξίωση των νοσοκομειακών δομών, δεν είναι πια αριθμοί, αλλά φόβος για τη ζωή. Ο πολίτης νιώθει ανασφαλής μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Η αδυναμία του βουλευτή να κρατήσει όρθια τα νοσοκομεία, εκλαμβάνεται ως πολιτική συνθηκολόγηση με τη διάλυση της δημόσιας υγείας. Σε συνδυασμό με την λογική φέουδου και πελατειακής νοοτροπίας, τα πράγματα γίνονται ακόμα τραγικότερα.
  Το ζήτημα της Υγείας στο Λασίθι έχει λάβει διαστάσεις υπαρξιακής κρίσης για τον νομό, και η στάση του βουλευτή αποτελεί το σοβαρό σημείο τριβής.
  Ενώ τα νοσοκομεία αιμορραγούν από προσωπικό, η απουσία του βουλευτή χαρακτηρίζεται από μια προκλητική για τους πολίτες σιωπή. Αρνείται ακόμα και να επισκεφτεί τα νοσοκομεία, να συνομιλήσει με εργαζόμενους και ασθενείς. Η επιλογή του να μην συγκρουστεί με την κεντρική κυβέρνηση για να προστατεύσει τις δομές του νομού του, ερμηνεύεται πλέον ως πολιτική συνένοχη. Η εικόνα ενός «υψηλόβαθμου» παράγοντα στην Αθήνα που δεν μπορεί (ή δεν θέλει) να διεκδικήσει για τον τόπο του, παγιώνεται στους πολίτες.
• ΒΟΑΚ (Ο απόλυτος εμπαιγμός): Η εικόνα της κομμένης Κρήτης που σταματά στον Άγιο Νικόλαο, είναι το μνημείο της ανεπάρκειάς του. Ο Λασιθιώτης ρισκάρει τη ζωή του σε δρόμους καρμανιόλες, βλέποντας τα δισεκατομμύρια να ρέουν δυτικότερα.
  Η έλλειψη δυναμικής διεκδίκησης για το τμήμα Άγιος Νικόλαος – Σητεία έχει παγιώσει την πεποίθηση ότι ο βουλευτής στερείται του απαραίτητου πολιτικού βάρους για να επιβληθεί στα κέντρα αποφάσεων.
  Ο ΒΟΑΚ στο Λασίθι αποτελεί μνημείο πολιτικής ανεπάρκειας, εμπαιγμού και αδιαφορίας. Η μη ολοκλήρωση του, θα αποτελέσει τροχοπέδη στην ουσιαστική ανάπτυξη στον νομό.
• Ακρίβεια (Η θηλιά στο νοικοκυριό και όχι μόνο): Δεν είναι μόνο οι επιχειρήσεις. Είναι ο κάθε πολίτης που βλέπει το εισόδημά του να εξανεμίζεται. Η έλλειψη οποιασδήποτε τοπικής πρόνοιας ή πίεσης για ελαφρύνσεις (π.χ. στο κόστος μεταφορών) δείχνει μια ηγεσία που αδιαφορεί για την επιβίωση του απλού κόσμου. Ακουμπά κάθε κατηγορία πολιτών, από τα εξαντλημένα νοικοκυριά, τους κάθε είδους επαγγελματίες, μέχρι τους αγροτοκτηνοτρόφους, που αδυνατούν πλέον να αγοράσουν εφόδια, εξοπλισμό και ζωοτροφές. Το κόστος καυσίμων και ρεύματος, επιδεινώνει ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Είναι μια γενικευμένη οικονομική ασφυξία που δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.

Η κριτική δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση, αλλά και τον τοπικό βουλευτή που κυριαρχείται από συμπτώματα πολιτικής εξάντλησης και αδυναμίας, που κοστίζουν σοβαρά στον νομό

• Η αφωνία της βολής: Παρά τη θεσμική του ισχύ ως Αντιπρόεδρος της Βουλής, η στάση του χαρακτηρίζεται από μια παροιμιώδη έλλειψη διεκδικητικότητας. Οι πολίτες βλέπουν έναν βουλευτή που δεν σπάει αυγά στην Αθήνα, που αποφεύγει τη σύγκρουση με υπουργούς για τα μάτια του Λασιθίου και που προτιμά τη αφωνία από την κραυγή διεκδίκησης.
• Η σιωπή του καλού παιδιού: Κάποιοι μεταφράζουν την ήπια στάση του στα πολύ σοβαρά προβλήματα του Λασιθίου ως συνειδητή επιλογή ώστε να γίνει περισσότερο αρεστός στη ηγεσία. Ενδιαφέρεται περισσότερο για τις προσωπικές του φιλοδοξίες και την ανέλιξη του, παρά για τον τόπο που τον εκλέγει για 22 χρόνια βουλευτή. Θυσιάζει το Λασίθι για να ικανοποιήσει την μεγαλομανία του.
• Ιδιοκτησιακή λογική & κομματική αποστείρωση: Ο πλήρης έλεγχος του κομματικού μηχανισμού (ΔΕΕΠ) λειτούργησε ως λαιμητόμος για κάθε αξιόλογο στέλεχος. Ο κ. Πλακιωτάκης, φοβούμενος την εσωτερική αμφισβήτηση, εξαφάνισε οποιαδήποτε νέα, δυναμική φωνή θα μπορούσε να αναδειχθεί στον νομό. Το αποτέλεσμα; Μια ΝΔ χωρίς δεύτερη γραμμή, αποκομμένη από τη νέα γενιά και τις διαφορετικές απόψεις, που λειτουργεί μόνο ως προσωπικό του γραφείο τύπου και εκλογικός του μηχανισμός.
• Απώλεια επαφής με τον πολίτη: Η οχύρωση του πίσω από τα θεσμικά αξιώματα τον αποξένωσε από την καθημερινότητα. Ο πολίτης δεν τον βλέπει πια ως «δικό του άνθρωπο» που παλεύει, αλλά ως έναν απόμακρο παράγοντα που θυμάται τον νομό μόνο σε εγκαίνια, θρησκευτικές εορτές και πανηγύρια.

Ο Πλακιωτάκης ως εκλογικό ταβάνι (The Ceiling Effect)

Εδώ εντοπίζεται η μεγαλύτερη στρατηγική αποτυχία:

• Μετά από 20+ χρόνια δεν κατάφερε να ολοκληρώσει έστω ένα εμβληματικό έργο που να έχει αποκλειστικά την δική του σφραγίδα.
• Έχει πιάσει το μέγιστο των δυνατοτήτων του και από εδώ και πλέον η πορεία είναι μόνο φθίνουσα. Ο ψηφοφόρος έχει καταλάβει ότι “αυτό είναι, δεν έχει να δώσει κάτι παραπάνω”. Όποιον ήταν να πάρει, τον πήρε, και τώρα απλώς χάνει. Η έπαρση και η αλαζονεία του, όλο και περισσότερο γίνονται αντιληπτά από πολίτες. Αυτό κοστίζει ακριβά και στη ΝΔ.
• Η απώλεια του κέντρου. Ο Πλακιωτάκης, με τη σιωπή, αδιαφορία και αναποτελεσματικότητα του σε θέματα αμιγώς τοπικά, όπως υγείας, ΒΟΑΚ, δασικοί χάρτες, χάνει οριστικά το κοινό που του έδωσε τη νίκη το 2023. Αυτοί οι ψηφοφόροι μετακινούνται κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ.
• Η αποχή της υπαίθρου. Όσοι εξοργισμένοι δεν πάνε στο ΠΑΣΟΚ, πάνε στην αποχή, στη δεξιά ή αριστερή διαμαρτυρία. Αυτό στεγνώνει τη δεξαμενή ψήφων της ΝΔ, ρίχνοντας το ποσοστό της πιθανόν σε κρίσιμο όριο επιβίωσης.

Η εσωκομματική παράλυση: Ένα ψηφοδέλτιο φόβου

Ο έλεγχος του κομματικού μηχανισμού από τον Πλακιωτάκη έχει οδηγήσει σε ένα ψηφοδέλτιο που λειτουργεί ως προσωπικός φρουρός του και όχι ως πολιορκητικός κριός. Αντί για άνοιγμα στην κοινωνία, υπάρχει εσωστρέφεια:

• Έλλειψη συμπληρωματικότητας: Επειδή δεν επιτράπηκε σε κανένα αξιόλογο στέλεχος (π.χ. από την Τοπική Αυτοδιοίκηση ή τα Επιμελητήρια) να αναδειχθεί, η ΝΔ στερείται συλλεκτών ψήφων.
• Η μονοκαλλιέργεια Πλακιωτάκη: Η ΝΔ στο Λασίθι πεθαίνει μαζί με την αποδοχή του Πλακιωτάκη. Δεν υπάρχει κανείς άλλος να τραβήξει το κάρο, γιατί ο ίδιος φρόντισε να μην υπάρχει.

Η εκλογική αριθμητική της ήττας – Η έδρα που κινδυνεύει να χαθεί

Με βάση τις τρέχουσες τάσεις (ΠΑΣΟΚ πάνω από 34% και ΝΔ κάτω από 24%), το εκλογικό σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής δημιουργεί ένα εφιαλτικό σενάριο για τη ΝΔ:

• Η μελλοθάνατη έδρα: Με τη ΝΔ καθηλωμένη, ο Πλακιωτάκης δεν είναι πλέον ο μαγνήτης ψήφων, αλλά ο πόλος αποσυσπείρωσης. Η απώλεια του Κέντρου, η οργή της παραδοσιακής βάσης, η απομόνωση έμπειρων αλλά μη αρεστών κομματικών στελεχών, απειλούν να αφήσουν τη ΝΔ χωρίς εκπροσώπηση στο Λασίθι για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες.
• Το καλπάζον ΠΑΣΟΚ: Με δημοσκοπικά ποσοστά αυξανόμενα στην Κρήτη, το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει ως ο φυσικός ηγέτης του νομού, κεφαλαιοποιώντας την οργή των πολιτών.
• Η καραμπόλα της έδρας: Αν η ΝΔ δεν καταφέρει να υπερβεί ένα κρίσιμο ποσοστό και η διαφορά από το ΠΑΣΟΚ παγιωθεί σε διψήφιο νούμερο, η έδρα της ΝΔ είναι επισφαλής.
• Η Απειλή της 2ης έδρας του ΠΑΣΟΚ ή Β’ & Γ’ κατανομής: Υπάρχει το ενδεχόμενο το ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει και τις δύο έδρες (αν το ποσοστό του εκτοξευθεί) ή, το πιθανότερο, η έδρα της ΝΔ να μετακομίσει σε κάποιο μικρότερο κόμμα (όπως ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας) μέσω της Β’ ή Γ’ κατανομής των υπολοίπων.

Η γεωγραφία της κατάρρευσης

• Ιεράπετρα – Σητεία: Εδώ η ΝΔ καταγράφει σοβαρές απώλειες. Η εγκατάλειψη του πρωτογενούς τομέα, η απαξίωση των νοσοκομείων, ο εμπαιγμός για τον ΒΟΑΚ έως Σητεία, έχουν δημιουργήσει ένα αντι-Πλακιωτάκη κλίμα δυσαρέσκειας που ξεπερνά τα κόμματα.
• Άγιος Νικόλαος: Η πρωτεύουσα, που κάποτε έδινε ισορροπία, πρασινίζει, καθώς το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει μια δυναμική που έρχεται σε σύγκρουση με τους αχυρανθρώπους του γαλάζιου μηχανισμού.
• Οροπέδιο Λασιθίου: Το ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές ξεπέρασε το 38%, κερδίζοντας ένα από τα υψηλότερα ποσοστά του στην Ελλάδα.

Σύνοψη: Το πολιτικό “Τέλος εποχής”

Ο Γιάννης Πλακιωτάκης δεν είναι πλέον ο ισχυρός παίκτης. Είναι βαρίδι που κρατά τη ΝΔ κάτω από την επιφάνεια του νερού. Δεν έχει καταφέρει να αφήσει πραγματικό αποτύπωμα στα 22 χρόνια της θητείας του. Η πραγματικότητα δεν κρύβεται πλέον.

• Αδυναμία του να διεκδικήσει.
• Σιωπή στα σοβαρά που συμβαίνουν.
• Αποστείρωση του κόμματος από ικανά στελέχη.
• Καρατόμηση σοβαρών στελεχών που θα μπορούσαν να σταθούν δίπλα του ως υποψήφιοι.
• Έπαρση που προσφέρει φωτογραφίες αντί για γιατρούς, και θεσμικότητα αντί για έργα, νομίζοντας ότι οι δημόσιες σχέσεις μπορούν να υποκαταστήσουν την ανάπτυξη. Εισπράττει «μπράβο» από μερικούς χειροκροτητές, ενώ στην πραγματικότητα «ο Βασιλιάς είναι γυμνός».

Όλα αυτά οδηγούν σε ένα αποτέλεσμα. Το Λασίθι ετοιμάζεται να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα τιμωρίας. Η ΝΔ κινδυνεύει να μείνει χωρίς εκπροσώπηση, σηματοδοτώντας το τέλος μιας ολόκληρης εποχής πολιτικής κυριαρχίας που κατέρρευσε υπό το βάρος της αλαζονείας και της αναποτελεσματικότητας.
Το Λασίθι δεν ζητά πλέον μόνο εκπροσώπηση, αλλά δικαίωση και τιμωρία για ένα σύστημα που θεώρησε τον νομό δεδομένο φέουδο και τους πολίτες του υπηκόους της αδράνειας. Πως θα καλυφθεί αυτό το κενό; Ο χρόνος θα δείξει.