Αν το Λασίθι είχε ένα εθνικό σπορ, αυτό θα ήταν η αναμονή υλοποίησης υποσχέσεων και ημιτελών έργων. Το σωφρονιστικό κατάστημα στις Κουρούνες δεν είναι μια μεμονωμένη περίπτωση κακοδαιμονίας. Είναι ένα ακόμα θύμα ενός δοκιμασμένου πολιτικού μοτίβου που καταδικάζει το Λασίθι στη στασιμότητα.
Ενα ιστορικό γεμάτο ΘΑ
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος του εμπαιγμού, πρέπει να κοιτάξει το ημερολόγιο. Η ιστορία των νέων φυλακών θυμίζει το «γεφύρι της Άρτας»:
- Δεκαετία 2000-2010: Οι πρώτες μελέτες και οι υποσχέσεις για μια σύγχρονη δομή που θα αντικαταστήσει τις παλιές φυλακές Νεάπολης.
- 2014-2015: Το έργο εντάσσεται, ξεκινά, αλλά γρήγορα σκοντάφτει σε χρηματοδοτήσεις και γραφειοκρατία.
- 2019-2021: Νέες δεσμεύσεις. “Το έργο τελειώνει το 2022”, δήλωναν επίσημα χείλη.
- 2022-2024: Η ημερομηνία μετατίθεται στο 2023, μετά στο 20241, μετά στο 2025. Οι εργασίες παγώνουν, οι εργολάβοι στο περίμενε, και το κτίριο αφήνεται στην τύχη του.
- 2026: Σήμερα, βρισκόμαστε πάλι μπροστά σε “νέα χρονοδιαγράμματα” για το τέλος του έτους, με την αξιοπιστία των αρμοδίων να βρίσκεται στο ναδίρ.
Το «Μοντέλο Λασιθίου»: Υποσχέσεις, Εκλογές, Λήθη
Το σενάριο είναι πάντα το ίδιο και οι Κουρούνες το ακολουθούν κατά γράμμα:
- Η δέσμευση: Το έργο παρουσιάζεται ως “εμβληματικό” και “άμεσης προτεραιότητας”.
- Το προεκλογικό κρεσέντο: Λίγο πριν τις κάλπες, οι μπουλντόζες παίρνουν μπρος, κυβερνητικά στελέχη φωτογραφίζονται στο “έργο” και το χρονοδιάγραμμα δείχνει “παράδοση σε λίγους μήνες”.
- Το μετεκλογικό πάγωμα: Μόλις κλείσουν οι κάλπες, οι χρηματοδοτήσεις στερεύουν, οι εργολάβοι αποχωρούν και η σιωπή απλώνεται πάνω από τα μπετόν.
- Η φθορά και το καπέλο: Το έργο ρημάζει, οι εγκαταστάσεις υποσκάπτονται από τον χρόνο και, όταν επιτέλους αποφασίζεται η επανεκκίνηση, ο φορολογούμενος καλείται να πληρώσει πρόσθετο κόστος αποκατάστασης.
Κουρούνες: Πληρώνοντας τις φθορές και το έργο
Στην περίπτωση των νέων φυλακών “Κρήτη ΙΙ“, ο εμπαιγμός αγγίζει τα όρια του παραλόγου. Το έργο πάγωσε, φθορές προκλήθηκαν, εξοπλισμός σκούριασε από την εγκατάλειψη, και νέα κονδύλια χρειάζονταν για να διορθωθούν, και σήμερα βρισκόμαστε πάλι στο σημείο μηδέν. Ενα κτίριο χωρίς ορατό ορίζοντα ολοκλήρωσης και χωρίς τις απαραίτητες υποδομές (δρόμους, δίκτυα) για να λειτουργήσει.
Είναι η ίδια μοίρα που ακολουθεί τον ΒΟΑΚ στο Λασίθι, τα αρδευτικά έργα που μένουν στα λόγια για δεκαετίες, την επέκταση του κεντρικού νοσοκομείου, το Κέντρο Αποκατάστασης, τις υγειονομικές δομές που υποβαθμίζονται.
Οι Κουρούνες είναι ο καθρέφτης μιας λογικής που αντιμετωπίζει τους πολίτες ως δεξαμενή ψήφων και το τόπο τους με απαξίωση.
Η αβεβαιότητα ως μόνιμη κατάσταση
Οταν οι αρμόδιοι μιλούν για τεχνικές δυσκολίες, η τοπική κοινωνία το μεταφράζει ως εμπαιγμό. Οταν υπόσχονται νέα χρονοδιαγράμματα, ότι είναι άλλη μια προσπάθεια να κερδηθεί χρόνος μέχρι τις επόμενες εκλογές.
- Πόσες φορές θα εξαγγελθεί η ολοκλήρωση;
- Πόσες φορές θα πληρώσουμε τις φθορές της αδιαφορίας τους;
- Πότε η ασφάλεια των πολιτών και η αξιοπρέπεια του σωφρονιστικού συστήματος θα πάψουν να είναι αντικείμενο προεκλογικού εμπορίου;
Οι Κουρούνες είναι ένα από τα σύμβολα της πολιτικής αναξιοπιστίας. Αν το κράτος δεν μπορεί να ολοκληρώσει μια φυλακή σε για πάνω από 25 χρόνια, πως περιμένει να το εμπιστευτεί ο Λασιθιώτης για τα μεγάλα στοιχήματα του μέλλοντος;
Είναι χαρακτηριστικό, πως το 2023 (λέει) είχε τελειώσει το 80% σύμφωνα με τον βουλευτή, που δήλωνε ότι “το νέο σύγχρονο κατάστημα φυλακών (σσ: αναμένεται) να παραδοθεί εντός του 2023“2. Μετά έλεγαν για τέλος 2026, που ούτε αυτό ήταν αλήθεια3.
Ο εμπαιγμός δεν μπορεί να γίνει κανονικότητα. Είτε θα παραδοθεί το έργο με ξεκάθαρο πλάνο, έχοντας επαρκή χρηματοδότηση, είτε οι Κουρούνες θα μείνουν στην ιστορία ως το πιο ακριβό κουφάρι της Κρήτης.
Πλησιάζοντας στις εκλογές, θα ακούσουμε πάλι υποσχέσεις, και εκατομμύρια να πέφτουν βροχή στο Λασίθι. Οπως τις πρόσφατες του βουλευτή για Αστυνομικό Μέγαρο Λασιθίου και σταθμό της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Θα ξεθαφτούν από τα συρτάρια σκονισμένοι φάκελοι, κιτρινισμένες μακέτες θα λάβουν τον χαρακτηρισμό “ετελείωσε”, από ανθρώπους που έχουν μάθει να μετρούν την ανάπτυξη με την κάλπη και όχι με το αποτέλεσμα.
Το είδαμε στον ΒΟΑΚ, το βλέπουμε στα υδρευτικά και αρδευτικά έργα, τα λιμάνια και τα αλιευτικά καταφύγια, την υγεία, τις σχολές, τις υποδομές που θα μπορούσαν να δώσουν αναπτυξιακή ώθηση στο Λασίθι.
Είναι το ίδιο έργο που παίζεται σε επανάληψη, χρόνια τώρα. Η πολιτική των ΘΑ, απέναντι στην πραγματικότητα της εγκατάλειψης. Οπως στις Κουρούνες, όπου ημιτελείς υποδομές ρημάζουν, αψευδής μάρτυρας μιας πολιτικής που επενδύει στη λήθη και όχι στην ουσία. Και πολιτικούς, που γίνονται υποχείριο συντεχνιακών λογικών και πατούν σε δύο βάρκες, θέλοντας να τα έχουν καλά με όλους, εις βάρος των πραγματικών αναγκών.
Οσο το Λασίθι αντιμετωπίζεται ως ο φτωχός συγγενής, περιμένοντας έργα-φαντάσματα να γίνουν επιτέλους πράξη, τόσο η μεγαλύτερη φυλακή θα παραμένει η άρνηση μας να τιμωρήσουμε τους διαχρονικά αναξιόπιστους που κρατούν τις τύχες του στα χέρια τους.
