Πέντε ιστορίες, πέντε άνθρωποι. Δύο θάνατοι, ένας ασθενής που δίνει τη δική του άνιση μάχη να ζήσει σε μια μονάδα εντατικής θεραπείας, δύο περισσότερο τυχεροί. Αυτός είναι ο απολογισμός του πρόσφατου διαστήματος στις δομές υγείας του Λασιθίου και του Ηρακλείου. Πίσω από την βιτρίνα, κρύβεται μια νοσηρή πραγματικότητα που δεν επιδέχεται πλέον καμία δικαιολογία.
Η πολυτέλεια του χρόνου που δεν υπήρχε
Στην πρώτη περίπτωση, ένας ασθενής φτάνει στο Νοσοκομείο Ιεράπετρας. Η διάγνωση; Εφταιγαν τα ρεβύθια που έφαγε! Η απόφαση; Επιστροφή στο σπίτι. Οταν ο πολύτιμος χρόνος εξαντλήθηκε και η κατάσταση έγινε μη αναστρέψιμη, διασωληνώθηκε, αλλά η μεταφορά στο Ηράκλειο ήταν πλέον ένα τυπικό δρομολόγιο προς το μοιραίο.
Η διάγνωση που άργησε μια ζωή
Στη δεύτερη ιστορία, η υποστελέχωση, η έλλειψη εξειδίκευσης και η παρέμβαση της διοίκησης, έδειξαν το πιο σκληρό τους πρόσωπο. Ενας ασθενής μεταφέρεται από την Ιεράπετρα στον Άγιο Νικόλαο λόγω προβλημάτων εφημερίας. Εκεί, μια λανθασμένη διάγνωση από μη εξειδικευμένη ιατρό στον αξονικό τομογράφο, είναι η αιτία καθυστερημένης διαχείρισης. Οι ώρες που πέρασαν μέχρι να γίνει αντιληπτό πως το περιστατικό δεν εξελίσσεται καλά, και να διαγνωστεί από άλλο ακτινολόγο, ήταν οι ώρες που ίσως θα του έσωζαν τη ζωή. Το χειρουργείο που ακολούθησε ήταν απλώς μια προσπάθεια κόντρα στο απίθανο.
Οι “αυθεντίες” και το τείχος της αδιαφορίας
Το τρίτο περιστατικό, αναδεικνύει την παθογένεια της ιεραρχίας και του εγωισμού. Καρκινοπαθής, με απόστημα στην καρδιά, που χρειαζόταν επείγουσα διακομιδή από τον Άγιο Νικόλαο στο ΠΑΓΝΗ, προσέκρουσε στην άρνηση ενός καθηγητή να προχωρήσει: Δεν χρειάζεται, να μείνει Αγιο.
Η παρέμβαση του ΕΚΕΠΥ δεν στάθηκε ικανή να κάμψει την “αυθεντία” του συστήματος. Αποτέλεσμα; Ο ασθενής μεταφέρθηκε μόνο όταν η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο, και τώρα δίνει μάχη για τη ζωή του στη ΜΕΘ, έχοντας αποκτήσει και νεφρική ανεπάρκεια, με τους γιατρούς εκεί να παραδέχονται το προφανές: “Επρεπε να είχε έρθει νωρίτερα”.
Οδύσσεια παραμονή Καθαρής Δευτέρας
Την παραμονή της Καθαρής Δευτέρας, νέος συνάνθρωπος μεταφέρεται στο νοσοκομείο Σητείας. Ακτινολόγος δεν υπάρχει, ούτε εκεί, ούτε και σε κανένα νοσοκομείο του νομού. Με καθυστέρηση ωρών μεταφέρεται στο ΠΑΓΝΗ, όπου διαγιγνώσκεται ισχαιμικό επεισόδιο. Νοσηλεύεται στην ΜΑΦ. Στάθηκε τυχερός μέσα στην ατυχία του.
Νοσοκομειακό Πινγκ-Πονγ
Ασθενής φτάνει στο νοσοκομείο Ιεράπετρας, αλλά δεν υπάρχει ούτε ακτινολόγος ούτε χειρουργός. Καταλήγει σε ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο και πρωί-πρωί βρίσκεται στον Αγιο Νικόλαο. Εκεί διαπιστώνεται ότι χρειάζεται επέμβαση, αλλά… δεν εφημερεύει χειρουργός! Τελικά, επιστρέφει στην Ιεράπετρα, όπου εκείνη την ημέρα εφημέρευε η ειδικότητα που χρειαζόταν. Μια απίστευτη ταλαιπωρία που ευτυχώς δεν ήταν σε άμεσο κίνδυνο η ζωή του..
Ενα σύστημα σε σήψη
Αυτά τα πέντε περιστατικά δεν είναι μεμονωμένα. Είναι τα συμπτώματα μιας βαθιάς, δομικής παθογένειας:
- Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ): Χωρίς έμπειρους γιατρούς, ακόμα και με αγροτικούς, λειτουργούν ως πύλες αβεβαιότητας αντί για δίχτυα ασφαλείας, ενώ συχνά πρέπει να περιμένουν ακόμα και ώρες για να τους δει.
- Διοικητικές παρεμβάσεις: Διοικητές που παρεμβαίνουν σε επιστημονικά ζητήματα, βάζοντας τα νούμερα και τις ισορροπίες πάνω από την ασφάλεια του ασθενούς. Δεν είναι δυνατόν η διοίκηση να παρακάμπτει τις εισηγήσεις και να βάζει εφημερία ιατρό που δεν θα έπρεπε, λόγω επιστημονικής ανεπάρκειας. Και παρά το σοβαρό γεγονός που συνέβη, δεν την αφαίρεσαν από τις εφημερίες.
- Το σύνδρομο της αυθεντίας: Γιατροί-παντοκράτορες που ορίζουν ζωές και θανάτους, χωρίς κανέναν ελεγκτικό μηχανισμό να τους ζητά λογαριασμό.
- Αγνόηση αποφάσεων: Παρότι υπάρχει απόφαση του ΔΣ για συνεφημέρευση, ώστε να μειώνεται η ανάγκη μεταφοράς στο Ηράκλειο και η ταλαιπωρία των ασθενών, η διοίκηση επιλέγει να μην την εφαρμόζει. Αυτή η άρνηση θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, θυσιάζοντας την ασφάλεια των πολιτών στον βωμό αδιευκρίνιστων σκοπιμοτήτων.
Τα παραπάνω περιστατικά είναι ενδεικτικά, σε μια καθημερινότητα που μοιάζει περισσότερο με ρωσική ρουλέτα παρά με δημόσια περίθαλψη. Πίσω από τις κλειστές πόρτες των νοσοκομείων μας, συμβαίνουν πολλά άλλα που δεν βλέπουν ποτέ το φως της δημοσιότητας.
Οι πιθανότητες επιβίωσης σε αρκετά περιστατικά είναι υψηλές, αρκεί να μη χάνεται χρόνος. Οταν όμως η διαχείριση του περιστατικού καθυστερεί, το σύστημα παύει να σώζει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο θάνατος δεν είναι το μοιραίο, αλλά η εγκληματική στέρηση της ευκαιρίας του ασθενούς να ζήσει.
Αυτό που βιώνουμε σήμερα δεν είναι το δημόσιο σύστημα υγείας που αξίζει στον πολίτη. Είναι μια επικίνδυνη ζώνη όπου η γεωγραφική θέση ή η τύχη του να πέσεις σε σωστή εφημερία καθορίζει αν θα ζήσεις ή αν θα πεθάνεις. Οταν η δουλικότητα ζυγίζει περισσότερο από την ικανότητα, και η υπακοή στη διοίκηση προτάσσεται της επιστημονικής επάρκειας, το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που δεν υπηρετεί τον πολίτη, αλλά τις ισορροπίες της εξουσίας και πελατειακές λογικές.
Η σιωπή και η έλλειψη λογοδοσίας είναι συνενοχή. Οσο οι υπεύθυνοι δεν δίνουν εξηγήσεις και όσο η νοσηρή κατάσταση συνεχίζεται, το ΕΣΥ θα παραμένει ένας μηχανισμός που, αντί να θεραπεύει, ενίοτε θα ψαλιδίζει το νήμα της ζωής συνανθρώπων μας.
