Η απώλεια ανθρώπινης ζωής δεν είναι μια απλή στατιστική, ούτε μια τυπική υπόθεση προς αρχειοθέτηση. Είναι μια στιγμή που θέτει το σύστημα υγείας ενώπιον της ηθικής του ευθύνης.
Στην περίπτωση της εν εξελίξει ΕΔΕ στο Νοσοκομείο του Αγίου Νικολάου, το ζητούμενο υπερβαίνει κατά πολύ τη στενή γραφειοκρατική διεκπεραίωση. Είναι σαφές πως τέτοια ζητήματα οφείλουν να τυγχάνουν διαχείρισης με πλήρη διαφάνεια και με τρόπο που να καταδεικνύει την ειλικρινή προσπάθεια ανάδειξης της αλήθειας, χωρίς να αφήνει το παραμικρό περιθώριο για σκιές ή αντικρουόμενες πληροφορίες. Τίποτα λιγότερο δεν είναι αποδεκτό, παρά μόνο οι καθαρές απαντήσεις.
Υπάρχουν στιγμές που οι ψίθυροι στους διαδρόμους γίνονται πιο ηχηροί από τις επίσημες ανακοινώσεις. Oταν εδραιώνεται η αίσθηση ότι η αναζήτηση της αλήθειας μπορεί να προσκρούει στην ανάγκη για διάχυση των ευθυνών, σε τέτοιο βαθμό που αυτές γίνονται τελικά αδιόρατες, τότε το πρόβλημα παύει να είναι ιατρικό ή διοικητικό και γίνεται βαθιά θεσμικό.
Ειδικά όταν υπάρχουν σχόλια για εξωγενείς παρεμβάσεις και πολιτικά “σταθμά”, που επιχειρούν να επηρεάσουν τη ζυγαριά της κρίσης, η ανάγκη για ακεραιότητα γίνεται επιτακτική.
Οποιος έχει δώσει όρκο να ασκεί ευσυνείδητα τα καθήκοντά του, οφείλει να τον σέβεται στο ακέραιο. Αν αισθάνεται οποιοδήποτε δίλημμα, αν δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στην θεσμική του υποχρέωση για αλήθεια, είναι προτιμότερο να ζητήσει τη μεταβίβαση του φακέλου σε άλλο άτομο, χωρίς δεύτερη σκέψη, ώστε να μην καταστεί μέρος του προβλήματος που καλείται να διερευνήσει. Και να μην επιτρέψει στον εαυτό του να γίνει κρίκος μιας αλυσίδας σιωπής, η οποία αργά ή γρήγορα θα καταρρεύσει κάτω από το βάρος της ίδιας της αλήθειας.
Η ευθύνη δεν είναι μέγεθος που επιδέχεται “αραίωση”.
Αν η διαδικασία διολισθήσει σε μια προσπάθεια εξομάλυνσης των γωνιών ή υποβάθμισης των πραγματικών γεγονότων, την ώρα που οι ευθύνες είναι μετρήσιμες και τεκμηριώνονται από έγγραφα, κάθε αλλοίωση της πραγματικότητας θα είναι ξεκάθαρα συγκάλυψη.
Σε κάθε περίπτωση, το ποιες είναι οι προθέσεις, θα φανεί από το αποτέλεσμα της ΕΔΕ.
Ακόμη κι αν επιστρατευτούν με πιεστικό τρόπο “βολικές” καταθέσεις ή μαρτυρίες, που επιχειρούν να “λειάνουν” το αποτέλεσμα και να καταστήσουν το ζήτημα λιγότερο κραυγαλέο, η ουσία δεν αλλάζει. Το πλήγμα θα είναι μη αναστρέψιμο, αφού ένα πόρισμα που θα συγκρούεται με την αλήθεια, επικαλούμενο προσαρμοσμένες αφηγήσεις, δεν θα μείνει ασχολίαστο. Η διαφάνεια δεν είναι μια λέξη προς κατανάλωση σε πολιτικές αντιπαραθέσεις, αλλά η μόνη ασπίδα προστασίας απέναντι στη σήψη. Η σήψη, δεν προκύπτει από λάθη. Γεννιέται από τη συνειδητή παραποίηση.
Σε ζητήματα ζωής και θανάτου, η σκιά είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Οσοι αναλαμβάνουν το βάρος διερεύνησης, οφείλουν να γνωρίζουν ότι η ιστορία δεν γράφεται με αποσιωπητικά, αλλά με το θάρρος της αλήθειας. Οσο άβολη κι αν είναι αυτή για κάποιους.
Δεδομένα συμβάντος:
- Η ακτινολόγος δηλώνει εγγράφως ότι δεν μπορεί να κάνει διαγνώσεις αξονικών.
- Το Επιστημονικό Συμβούλιο αναγνωρίζει το πρόβλημα και την επισφάλεια της εφημερίας.
- Ο Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας δεν συναινεί να εφημερεύει.
- Η διοικήτρια την βάζει στο πρόγραμμα εφημεριών.
- Σοβαρό περιστατικό διακομίζεται από Ιεράπετρα.
- Γίνεται λανθασμένη διάγνωση αξονικής τομογραφίας, εισάγεται στην χειρουργική κλινική.
- Γίνεται αντιληπτό μετά από ώρες ότι κάτι δεν πάει καλά με τον ασθενή.
- Καλείται ο ακτινολόγος να διαγνώσει την αξονική.
- Διαπιστώνεται σοβαρό πρόβλημα και εισάγεται άμεσα στο χειρουργείο.
- Η κατάσταση του ασθενούς δεν άφηνε περιθώρια για αισιοδοξία.
- Κατέληξε λίγες ώρες μετά.
Διαδικασία εφημεριών:
- Ο Διευθυντής του Ακτινολογικούς Τμήματος εισηγείται.
- Το Επιστημονικό Συμβούλιο (ΕΣ), είναι σύμφωνα με το νόμο αρμόδιο για την Κατάρτιση & Εισήγηση Εφημεριών. Τη σύνταξη του ετήσιου και μηνιαίου προγράμματος εφημεριών ιατρών των τομέων και τμημάτων του νοσοκομείου και υποβολή του προς έγκριση στον Διοικητή.
- Ο Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας (ΔΙΥ), εισηγείται στο Διοικητή το πρόγραμμα εφημεριών των ιατρών και του λοιπού προσωπικού της Ιατρικής Υπηρεσίας του νοσοκομείου, έπειτα από γνώμη του Επιστημονικού Συμβουλίου.
- Ο Διοικητής υπογράφει το πρόγραμμα εφημεριών.
Τι σημαίνει αυτό; Ακόμα και αν για οποιοδήποτε λόγο ο Διευθυντής του Ακτινολογικού περιέλαβε στην εισήγηση του την ιατρό, οι αποφάσεις υπερκείμενων οργάνων (ΕΔ και ΔΙΥ) έσπασαν την “αλυσίδα” και μπλοκάρισαν την εισήγηση, ως έχοντες την ευθύνη για κατάρτιση και εισήγηση του προγράμματος εφημεριών. Υπάρχει, δηλαδή, διακοπή της αιτιώδους συνάφειας.
Αν υπήρξε πίεση για εφημέρευση, θα έπρεπε αυτό να είχε περάσει μέσα από το ΕΣ και τον ΔΙΥ.
Η ευθύνη της Διοικήτριας στην υπόθεση υπερβαίνει τα όρια του διευθυντικού δικαιώματος και εισέρχεται στη σφαίρα της παράνομης εντολής και της έκθεσης σε κίνδυνο.
Σύνοψη:
Βάσει του νόμου, η κατάρτιση του προγράμματος εφημεριών είναι μια σύνθετη διοικητική πράξη.
- Η Διοικήτρια υπέγραψε ένα πρόγραμμα που δεν είχε την προβλεπόμενη έγκριση/κατάρτιση από το Επιστημονικό Συμβούλιο (ΕΣ) και τη θεώρηση από τον Διευθυντή Ιατρικής Υπηρεσίας (ΔΙΥ).
- Η έλλειψη έγκρισης του ΔΙΥ στο πρόγραμμα εφημεριών, καθιστά την πράξη ανυπόστατη. Η Διοικήτρια υποκατέστησε παράνομα τα αρμόδια όργανα, ιδιοποιούμενη αρμοδιότητες που δεν της ανήκουν.
- Αν και το ΕΣ είναι γνωμοδοτικό, η Διοίκηση μπορεί να αποκλίνει, αλλά μόνο με ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.
- Η Διοικήτρια αγνόησε την έγγραφη προειδοποίηση του ΕΣ και του ΔΙΥ ότι η εφημερία είναι επισφαλής. Εφόσον η ίδια δεν διαθέτει ιατρική ιδιότητα, η απόφασή της να επιβάλει τη γιατρό, στερείται επιστημονικού ερείσματος, άρα ήταν καταχρηστική.
Η σοβαρότερη ευθύνη προκύπτει από το γεγονός ότι η Διοικήτρια έβαλε εφημερία σε ένα τμήμα (Ακτινολογικό) που ήξερε ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια.
- Αν η Διοικήτρια δεν είχε επιβάλει τη γιατρό, το νοσοκομείο, λόγω αδυναμίας αξονικού, πιθανότατα δεν θα δεχόταν το περιστατικό ή θα το έστελνε Ηράκλειο. Ο ασθενής θα είχε διαγνωστεί σε πολύ συντομότερο χρόνο, θα είχε χειρουργηθεί εγκαίρως, έχοντας πολλαπλάσιες πιθανότητες επιβίωσης.
- Η επισφαλής εφημερία Ακτινολόγου, εγκλώβισε τον ασθενή για περίπου 12 ώρες σε ένα τυφλό τμήμα, οδηγώντας τον σε εκτεταμένη σηψαιμία και, τελικά, τον θάνατο, χωρίς να έχει καμία ευκαιρία να ζήσει.
Η Διοικήτρια είναι η μόνη που φέρει το βάρος, διότι:
- Η γιατρός βρέθηκε στο νοσοκομείο βάσει ενός προγράμματος που έφερε την υπογραφή της Διοικήτριας (που γνώριζε το επιστημονικό της κενό), δηλαδή υπό καθεστώς διοικητικού καταναγκασμού, παρά τις περί του αντιθέτου εισηγήσεις των αρμόδιων οργάνων για την κατάρτιση/εισήγηση του προγράμματος εφημεριών.
- Η εισήγηση για εφημέρευση της γιατρού (αν υπήρχε) από τον Διευθυντή Ακτινολογικού, απορρίφθηκε από τα υπερκείμενα όργανα (ΕΣ/ΔΙΥ). Η αλυσίδα ευθύνης του έσπασε εκεί. Η Διοικήτρια ανέλαβε την ευθύνη με την υπογραφή της.
- Το Επιστημονικό Συμβούλιο ήταν αρνητικό.
- Ο Διευθυντής της Ιατρικής Υπηρεσίας, επίσης.
- Οποια πιθανή αλλαγή έγινε, αν έγινε, εκ των υστέρων, στο πρόγραμμα εφημεριών, θα έπρεπε να ήταν απολύτως αιτιολογημένη/τεκμηριωμένη.
Ολα τα παραπάνω προκύπτουν από έγγραφα, και καμία κατάθεση δεν μπορεί να αλλοιώσει τα πραγματικά δεδομένα. Οποιοδήποτε πόρισμα επιχειρήσει να ανατρέψει την αλήθεια των εγγράφων, δεν θα αποτελεί κρίση, αλλά την επισφράγιση μιας προσχεδιασμένης συγκάλυψης.
Σημειώνεται πως ο διενεργών την ΕΔΕ, έχει αυτονόητο δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε έγγραφο που κρίνει απαραίτητο, χωρίς γι αυτό να χρειάζεται την έγκριση οποιουδήποτε, ενώ λόγω της μυστικότητας δεν θα έπρεπε να λαμβάνει γνώση ουδείς άλλος για την πρόσβαση σε αυτό, πόσο μάλλον να δημιουργείται επεισόδιο.
Δυστυχώς, παρά την σοβαρότητα του συμβάντος, δεν τέθηκε σε διαθεσιμότητα μέχρι ολοκλήρωσης της ΕΔΕ. Και αυτό δημιουργεί εύλογη αμφιβολία για τη σκοπιμότητα της ΕΔΕ.
Σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να αδικηθεί κανείς, αλλά ούτε και να μην υπάρξει καταλογισμός ευθυνών εκεί που πρέπει.
Ελπίζουμε η θεσμική ακεραιότητα του διενεργούντος την ΕΔΕ, να επικρατήσει στην εξέλιξη της διαδικασίας, ώστε να μη χρειαστεί να επανέλθουμε.
