Οι πρόσφατες δηλώσεις του Δημάρχου Αγίου Νικολάου, Μανώλη Μενεγάκη, κατά τη διαδικασία της Λογοδοσίας στο Δημοτικό Συμβούλιο, αναφορικά με τις “τραγικά χαμηλές” χρηματοδοτήσεις της Περιφέρειας Κρήτης, προκάλεσαν αίσθηση.
Ωστόσο, πέρα από τις εντυπώσεις της στιγμής, η επιλογή να ανοίξει ένα δημόσιο μέτωπο σύγκρουσης με την Περιφέρεια, που αναδείχθηκε ακόμα και ως πρωτοσέλιδο στην εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ, εγείρει σοβαρά ερωτηματικά για τη στρατηγική της δημοτικής αρχής.
Στην πραγματικότητα, η τακτική αυτή όχι μόνο δεν φέρνει πόρους, αλλά κινδυνεύει να προκαλέσει σημαντική ζημιά στον Δήμο, λειτουργώντας παράλληλα ως ένα προπέτασμα καπνού για τις δικές του εσωτερικές αδυναμίες.
Το πρώτο και βασικότερο σφάλμα τακτικής εντοπίζεται στην επιλογή του αντιπάλου. Η Περιφέρεια Κρήτης δεν γεννάει χρήματα. Διαχειρίζεται συγκεκριμένα ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια, τα οποία είναι υποχρεωμένη να κατανέμει βάσει αντικειμενικών, πληθυσμιακών και τεχνοκρατικών κριτηρίων σε ολόκληρο το νησί.
Η πραγματική κάνουλα των πόρων, η χρόνια υποχρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και η δραματική υποστελέχωση των υπηρεσιών έχουν συγκεκριμένο ονοματεπώνυμο, που δεν είναι της Περιφέρειας Κρήτης.
Αντί λοιπόν η δημοτική αρχή να στρέψει τα βέλη της προς την Αθήνα, να σηκώσει το γάντι απέναντι στα αρμόδια Υπουργεία και να απαιτήσει δυναμικά τη στήριξη του βουλευτή για την εξασφάλιση κονδυλίων από μεγάλα πακέτα, επιλέγει μια εύκολη, ενδοαυτοδιοικητική σύγκρουση.
Με αυτόν τον τρόπο, το πολιτικό προσωπικό που οφείλει να πιέζει στα κέντρα των αποφάσεων μένει στο απυρόβλητο, και η ευθύνη μετακυλίεται στην Περιφέρεια. Αντί να χτυπά τον γάιδαρο, ο Δήμαρχος χτυπά το σαμάρι.
Πίσω όμως από την επιθετική ρητορική, κρύβεται μια αλήθεια που αποτελεί κοινό μυστικό. Η γενικευμένη προχειρότητα και η έλλειψη ώριμων μελετών από πλευράς Δήμου.
Πλέον πρόσφατο παράδειγμα, οι μελέτες της αγροτικής οδοποιίας που είχαν υποβληθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και δεν προκρίθηκε καμία, λόγω προβληματικών φακέλων.
Είναι λοιπόν τουλάχιστον οξύμωρο να στρέφονται τα βέλη κατά της Περιφέρειας για δήθεν χαμηλά κονδύλια, την ίδια στιγμή που η πολύ προβληματική λειτουργία του Δήμου κρατά καθηλωμένα ή έχει ακυρώσει μια σειρά από άλλα έργα.
Η αυτοδιοικητική πραγματικότητα είναι αμείλικτη και δεν χρηματοδοτεί προθέσεις ή γενικά ευχολόγια, αλλά έτοιμους, ώριμους και αδειοδοτημένους φακέλους.
Οταν, με ευθύνη του ίδιου του Δημάρχου, κομβικές μελέτες για την περιοχή βρίσκονται ακόμα σε προκαταρκτικό στάδιο, στερούνται περιβαλλοντικών εγκρίσεων ή εκκρεμούν λόγω γραφειοκρατικών εμπλοκών (όπως με τη ΔΕΠΑΝ για το σχολικό συγκρότημα Μεσοράχης), τότε η επίκληση της αδικίας εκ μέρους της Περιφέρειας Κρήτης, αγγίζει τα όρια της πολιτικής ανικανότητας.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι τωρινό, αλλά τείνει να γίνει μόνιμο χαρακτηριστικό της παρούσας περιόδου. Ενας Δήμος που, για παράδειγμα, στο σήριαλ του παραλιακού, όπως και της ανάπλασης στην Ελούντα, αλλά και σε πολλά άλλα κρίσιμα έργα, έχει μείνει χρόνια πίσω στην εξέλιξή τους, επιλέγει ανοιχτό πόλεμο με την Περιφέρεια.
Φτάνει μάλιστα στο σημείο να αναγάγει σε μείζον θέμα, ακόμα και μια μικρή παράταση άντε δύο μηνών, που δεν προκαλεί κάποια ζημιά, που δεν είναι σπάνιο να ζητηθεί από μελετητές ή κατασκευαστές, όπως συνέβη στην περίπτωση της γέφυρας του Ξηροπόταμου, κάνοντας την τρίχα τριχιά. Οταν ακόμα και η υπογραφή της σύμβασης είχε καθυστερήσει, όπως παραδέχθηκε ο Δήμαρχος.
Ολα αυτά τα δείγματα γραφής, έχοντας ήδη διανύσει το μισό της θητείας της δημοτικής αρχής, δείχνουν μια προκλητική συμπεριφορά και μια καθαρά συγκρουσιακή και ζημιογόνα λογική. Πρόκειται για μια απροκάλυπτη προσπάθεια μετάθεσης ευθυνών για την αδυναμία της ίδιας της διοίκησης να παράξει απτό έργο, να ωριμάσει εγκαίρως τις μελέτες και να εξασφαλίσει τις αναγκαίες χρηματοδοτήσεις.
Το πεδίο της δημόσιας αντιπαράθεσης, και μάλιστα μέσω των ΜΜΕ, είναι το δεύτερο μεγάλο ατόπημα. Στην αυτοδιοικητική πράξη, τα μεγάλα έργα δεν κερδίζονται με δημόσια τελεσίγραφα και τσιτάτα. Κερδίζονται στα γραφεία, με σοβαρή διαπραγμάτευση, συμμαχίες και, πάνω από όλα, με τεχνική επάρκεια.
Οταν ο Δήμος επιλέγει τον δρόμο της τεχνητής πόλωσης, το μόνο που καταφέρνει είναι να δημιουργεί θεσμικές και προσωπικές βεντέτες με την περιφερειακή αρχή και τους υπηρεσιακούς παράγοντες.
Η διαπραγματευτική ισχύς του Αγίου Νικολάου μειώνεται, καθώς εμφανίζεται ως ένας παίκτης που προσπαθεί να μεταθέσει τις δικές του καθυστερήσεις και εσωτερικές δυσλειτουργίες στις πλάτες άλλων, για να καλύψει την δική του ανικανότητα.
Η τακτική αυτή μπορεί να λειτουργεί ως ένα βολικό επικοινωνιακό πυροτέχνημα για εσωτερική κατανάλωση, ώστε να δικαιολογηθεί στους δημότες η στασιμότητα και η έλλειψη αντανακλαστικών της δημοτικής αρχής, όμως η ουσία παραμένει. Η ζημιά που προκαλείται στα συμφέροντα του Δήμου είναι δυσανάλογη.
Οι Δήμαρχοι που ανοίγουν άσκοπους πολέμους με τις Περιφέρειες για να κρύψουν τη δική τους οργανωτική γύμνια, στο τέλος βρίσκουν πόρτες κλειστές. Μόνο η μεγαλοθυμία του Περιφερειάρχη, απέναντι στην πρόκληση και τους ερασιτεχνικούς χειρισμούς του Δημάρχου, μπορεί ίσως να αποτρέψει τα χειρότερα για τα συμφέροντα του τόπου.
Ο Δήμος Αγίου Νικολάου δεν έχει την πολυτέλεια να χάνει συμμάχους, ειδικά όταν η πραγματική μάχη για το μέλλον του τόπου απαιτεί πρώτα απ’ όλα εσωτερική νοικοκυροσύνη και μετά διεκδίκηση στην Αθήνα, και όχι άγονες αντιπαραθέσεις σε επίπεδο Κρήτης, με άσκοπους λεονταρισμούς.
