Χρειάστηκαν σχεδόν τρία ολόκληρα χρόνια αδράνειας και υποσχέσεων για να επισκεφθεί η υπουργός Τουρισμού, Ολγα Κεφαλογιάννη, τον Άγιο Νικόλαο. Και τώρα, με κάθε επισημότητα, στήνεται μια επικοινωνιακή φιέστα για την υπογραφή ενός “Μνημονίου Συνεργασίας” μεταξύ του Υπουργείου και του Δήμου Αγίου Νικολάου, υπό το βλέμμα του Γιάννη Πλακιωτάκη.
Πίσω όμως από τα χειροκροτήματα, τα μεγάλα λόγια για “νέα εποχή” και τις προεκλογικού τύπου τυμπανοκρουσίες, η πραγματικότητα της Ανώτερης Σχολής Τουριστικής Εκπαίδευσης Κρήτης (ΑΣΤΕΚ) παραμένει ζοφερή, γεμάτη αναπάντητα ερωτήματα και διαχρονική απαξίωση1.
Το μεγάλο αγκάθι: Πανεπιστημιοποίηση ή διαρκής υποβάθμιση;
Το βασικότερο αίτημα της τοπικής κοινωνίας, των καθηγητών και των ίδιων των φοιτητών παραμένει το επίπεδο του πτυχίου. Η ΑΣΤΕΚ, όπως και η αδελφή σχολή της Ρόδου (ΑΣΤΕΡ), παραμένουν εγκλωβισμένες σε ένα ιδιότυπο, μετέωρο καθεστώς. Ανήκουν στο Υπουργείο Τουρισμού και όχι στο Υπουργείο Παιδείας, με αποτέλεσμα τα πτυχία τους να μην θεωρούνται ισότιμα με τα αντίστοιχα των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων.
Τι ακριβώς έρχεται να εξαγγείλει η υπουργός;
- Ενταξη στο Πανεπιστήμιο; Κάτι τέτοιο προϋποθέτει μεταφορά της σχολής στο Υπουργείο Παιδείας. Καμία τέτοια πρόθεση δεν φαίνεται να υπάρχει.
- Πανεπιστήμιο Τουρισμού; Πρόκειται για ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Η πραγματικότητα είναι ότι η σχολή πρόσφατα υπέστη ακαδημαϊκή υποβάθμιση2 με μείωση της διάρκειας σπουδών στα τρία έτη. Μια υποβάθμιση που θα είχε αποφευχθεί, αν είχε ενταχθεί η σχολή στο ΕΛΜΕΠΑ, γεγονός που θα εξασφάλιζε αυτόματα και τον πανεπιστημιακό της χαρακτήρα. Παράλληλα, μην ξεχνάμε, μεθοδεύονταν ίδρυση πανεπιστημιακής σχολής στο Ρέθυμνο, αποδυναμώνοντας ως συνέπεια ακόμα περισσότερο την ΑΣΤΕΚ.
Εδώ λοιπόν εντοπίζεται και η τεράστια ευθύνη της δημοτικής αρχής. Ποιο το μέλλον της σχολής υπό το υφιστάμενο καθεστώς; Δεν υπάρχει. Αργά ή γρήγορα θα την δούμε να βάζει λουκέτο, αν παραμείνει ως έχει. Τα προβλήματα και το υποβαθμισμένο πτυχίο οδηγούν πολλούς φοιτητές στην εγκατάλειψη της σχολής.
Αποκλείονται ακόμα και από προγράμματα Erasmus και Erasmus+ και εμείς εστιάζουμε στο στεγαστικό, ου άγνωστο πότε θα λυθεί, λες και είναι η μεγαλύτερη προτεραιότητα; Την ώρα που επείγουν άλλα πολύ σοβαρότερα;
Είναι εξοργιστικό το γεγονός ότι από πλευράς του Δήμου Αγιου Νικολάου δεν προτάσσεται μετ’ επιτάσεως το ζήτημα πανεπιστημιοποίησης, που θα ήταν το βασικό κλειδί για την διασφάλιση του μέλλοντος της σχολής. Υπάρχει απουσία ουσιαστικού διεκδικητικού πλαισίου.
Η δημοτική αρχή επιλέγει τον ρόλο του χειροκροτητή και του συνδιοργανωτή επικοινωνιακών φιεστών, αποδεχόμενη αμαχητί την ακαδημαϊκή απομόνωση της ΑΣΤΕΚ. Με τη στάση αυτή, ο δήμος ουσιαστικά συνυπογράφει την καταδίκη και τη διαρκή υποβάθμιση της σχολής, αρκούμενος σε “μακέτες” και υποσχέσεις για ντουβάρια.
Χωρίς ακαδημαϊκή αναβάθμιση, οποιοδήποτε χαρτί και αν υπογραφεί δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Το βασικό αίτημα που θα έδινε ώθηση στην λειτουργία, θα αναβάθμιζε το πρόγραμμα σπουδών και που θα πολλαπλασίαζε το κύρος του πτυχίου, δεν φαίνεται να ικανοποιείται. Ούτε προκύπτει από οποιεσδήποτε δηλώσεις.
Το στεγαστικό “γεφύρι της Αρτας” και το μπαλάκι των ευθυνών
Η τελετή υπογραφής του μνημονίου επιλέχθηκε να γίνει στα Λακώνια, στις εγκαταστάσεις του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), δίπλα στο οικόπεδο που προορίζεται για τη δημιουργία των νέων κτιρίων της σχολής.
Ομως, τα ερωτήματα παραμένουν αμείλικτα:
- Πότε θα χτιστεί αυτό το κτίριο; Η παραχώρηση ενός οικοπέδου είναι το πιο εύκολο και ανέξοδο βήμα. Το ουσιαστικό είναι να υπάρξει άμεση ανάθεση μελέτης και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου.
- Πού θα βρεθούν τα κονδύλια; Σε μια περίοδο που η πολιτεία δείχνει να μην μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες της σχολής και των σπουδαστών, από πού θα προκύψουν τα εκατομμύρια ευρώ που απαιτούνται για μια σύγχρονη υποδομή πανεπιστημιακού επιπέδου; Μέχρι και πόμολα δυσκολεύονται να αγοράσουν, και παρεμβαίνει η Περιφέρεια Κρήτης.
- Η λύση των Λακωνίων: Η μετακίνηση της σχολής εκτός του αστικού ιστού του Αγίου Νικολάου, δίπλα στο ΕΛΜΕΠΑ, μπορεί στα χαρτιά να παρουσιάζεται ως “ανάσα”, στην πράξη όμως είναι εξαιρετικά προβληματική για την καθημερινότητα των σπουδαστών, οι οποίοι θα βρεθούν απομονωμένοι χωρίς εύκολη πρόσβαση όχι μόνο στην κατοικία, αλλά και στην πρακτική άσκηση τους.
Καθημερινή επιβίωση: Οταν δεν υπάρχει σίτιση και φοιτητική εστία, οι υποσχέσεις για παλάτια περισσεύουν
Είναι προκλητικό να γίνονται μεγαλόπνοες εξαγγελίες για υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις και “στρατηγικούς σχεδιασμούς” όταν η πολιτεία αδυνατεί να λύσει τα πιο βασικά, καθημερινά προβλήματα των φοιτητών.
Το ζήτημα της σίτισης και στέγασης των σπουδαστών, παραμένει ανοιχτή πληγή. Ακόμα και το φοιτητικό πάσο, δεν έχει αντίκρισμα, αφού δεν είναι από το Υπουργείο Παιδείας. Οταν οι φοιτητές μιας κρατικής σχολής έρχονται αντιμέτωποι με την υποβάθμιση της ίδιας τους της διαβίωσης, το να τους τάζουν κτίρια στο απώτερο μέλλον μοιάζει με κοροϊδία. Η ποιότητα ζωής των σπουδαστών σήμερα θα έπρεπε να είναι η πρώτη προτεραιότητα, όχι οι μελλοντικές μακέτες.
Μια προεκλογική φιέστα για το θεαθήναι
Η επίσκεψη της Ολγας Κεφαλογιάννη και τη θερμή υποδοχή του Μανώλη Μενεγάκη, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια καλοστημένη παράσταση.
Χωρίς συγκεκριμένο και εξασφαλισμένο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, χωρίς σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την ανέγερση των υποδομών, και κυρίως, χωρίς καμία απολύτως απάντηση για την ισοτιμία του πτυχίου με αναβάθμιση των σπουδών, το Μνημόνιο Συνεργασίας θα παραμείνει ένα άδειο πουκάμισο.
Η τουριστική εκπαίδευση χρειάζεται πράξεις, πόρους και ακαδημαϊκή κατοχύρωση, όχι άλλες φωτογραφίες, χειραψίες και τυμπανοκρουσίες για το τίποτα. Κάποτε πρέπει να μάθουμε να λέμε τα πράγματα έξω από τα δόντια, αντί να χαϊδεύουμε αυτιά.
