Η πρόσφατη παρέμβαση του Γρηγόρη Δημητριάδη για τις Κυκλάδες1 έθεσε έναν καίριο προβληματισμό: “πρώτα σχεδιασμός, μετά ανάπτυξη, πρώτα υποδομές. Πρώτα φέρουσα ικανότητα, μετά επενδύσεις”. Η διαπίστωση αυτή δεν αφορά μόνο τα νησιά του Αιγαίου, αλλά περιγράφει με απόλυτη ακρίβεια την πραγματικότητα που βιώνει σήμερα το Λασίθι.
Είναι ακριβώς αυτό που φωνάζουμε και προβάλλουμε συστηματικά. Χρειάζεται αποτελεσματική και καλύτερη διαχείριση των δημόσιων πόρων, ισόρροπη ανάπτυξη, έργα, και όχι άλλες προεκλογικές εξαγγελίες που διαιωνίζουν την απραξία.
Συμφωνούμε απόλυτα με αυτή τη συλλογιστική. Πως είναι δυνατόν να μιλάμε για βιώσιμη ανάπτυξη και προσέλκυση επενδύσεων, όταν οι βασικές υποδομές του τόπου παραμένουν ημιτελείς ή ανύπαρκτες;
Στο Λασίθι, η υστέρηση αυτή αποτυπώνεται σε μια σειρά από καίρια μέτωπα. Ενδεικτικά, μερικά από τα σημαντικά ζητήματα είναι τα εξής:
- Οδική σύνδεση και προσβασιμότητα – ΒΟΑΚ: Δεν νοείται τουριστική και οικονομική ανάπτυξη ενός νομού όταν η προσβασιμότητα στο ανατολικότερο άκρο του παραμένει προβληματική. Η ολοκλήρωση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) μέχρι τη Σητεία δεν είναι απλώς ένα αίτημα τοπικής σημασίας, αλλά θεμελιώδης προϋπόθεση για την ισόρροπη ανάπτυξη ολόκληρης της Κρήτης. Χωρίς ασφαλές και σύγχρονο οδικό δίκτυο, οι επενδύσεις ακυρώνονται στην πράξη και η τοπική οικονομία απομονώνεται.
- Διαχείριση υδάτινων πόρων και παραγωγικός ιστός: Ο τουρισμός δεν λειτουργεί στο κενό. Συνδέεται άμεσα με τις υποδομές. Αλλά και με την τοπική αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή, η οποία δίνει ταυτότητα και υπεραξία στο τουριστικό προϊόν. Ομως, τόσο ο πρωτογενής τομέας όσο και οι αυξημένες θερινές τουριστικές ανάγκες απαιτούν νερό. Ο εμπαιγμός και η καθυστέρηση στην υλοποίηση απαραίτητων έργων ταμίευσης και διαχείρισης υδάτων θέτει σε κίνδυνο την ίδια την παραγωγική επιβίωση της περιοχής. Αν στέρεψει ο υδροφόρος ορίζοντας και η αγροτική παραγωγή, χάνεται η αυθεντικότητα και η αυτάρκεια του τόπου. Αποτελεί εγκληματική αδιαφορία ότι το Μεραμπέλλο στερείται παντελώς έστω ενός έργου ταμίευσης.
- Δημόσια υγεία και αίσθημα ασφάλειας: Οι ποιοτικές υπηρεσίες υγείας αποτελούν τον βασικότερο δείκτη ποιότητας ζωής για τους κατοίκους, αλλά και απαραίτητη προϋπόθεση για την τουριστική αξιοπιστία της περιοχής. Δεν είναι τυχαίο που οι εκπρόσωποι του ξενοδοχειακού κλάδου αντιδρούν έντονα κάθε φορά που τα νοσοκομεία του νομού αντιμετωπίζουν κίνδυνο υπολειτουργίας ή λουκέτου. Κανένας επισκέπτης και κανένας επενδυτής δεν επιλέγει έναν προορισμό που αμφισβητείται η υγειονομική του ασφάλεια.
- Η απώλεια της φυσιογνωμίας: Την ώρα που το άρθρο υπογραμμίζει το “χωρίς να χαθεί η ψυχή τους“, εμείς στο Λασίθι, για παράδειγμα, της καταφέρνουμε καίριο πλήγμα, με την απόφαση να καρφώσουμε τις κορυφές και την ψυχή των βουνών μας με θηριώδεις ανεμογεννήτριες.
Φυσικά, τα παραπάνω αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα από μια μακρά λίστα εκκρεμοτήτων. Υπάρχουν και άλλα εξίσου σημαντικά θέματα που βιώνουμε καθημερινά και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.
Το πρόβλημα όμως δεν σταματά μόνο στα μεγάλα έργα. Παρατηρούμε με ανησυχία ότι πολλές αποφάσεις, ειδικά όταν αφορούν το Λασίθι, προχωρούν με απελπιστικά αργούς ρυθμούς, ακόμα και όταν δεν έχουν κανένα απολύτως δημοσιονομικό κόστος. Η αδιαφορία, η αδράνεια και οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις στερούν από τον τόπο ευκαιρίες και λύσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν άμεσα, αποδεικνύοντας ότι το έλλειμμα δεν είναι πάντα οικονομικό, αλλά συχνά θεσμικό και πολιτικό.
Ολα είναι αλληλένδετα και κανένα από μόνο του δεν αρκεί για να προχωρήσουμε στο μέλλον. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς την παράλληλη ενίσχυση των βασικών πυλώνων της περιοχής. Για να προχωρήσει το Λασίθι με αξιώσεις, απαιτείται ουσιαστικός σχεδιασμός που θα προτάσσει τις υποδομές, την προστασία των πόρων και την ποιότητα ζωής κατοίκων και επισκεπτών.
Κι όμως, απέναντι σε όλα αυτά, το πιο επικίνδυνο είναι η δική μας απονεύρωση. Η σιωπή, η έλλειψη αντίδρασης, η απουσία συντονισμού και η παντελής έλλειψη αλληλεγγύης μας καθηλώνουν, λες και συμβιβαστήκαμε, λες και επιλέξαμε ρόλο αδιάφορου θεατή, αφήνοντας τον τόπο μας έρμαιο της πολιτικής αδιαφορίας και των αλλότριων συμφερόντων.
Η διάγνωση όμως δεν αρκεί από μόνη της. Ο τόπος δεν χρειάζεται μόνο φωνές που καταγράφουν το πρόβλημα, χρειάζεται παράλληλα και έναν μηχανισμό που θα πιέζει συστηματικά. Κάποιοι πρέπει να πάρουν πρωτοβουλίες. Είναι αναγκαία η συγκρότηση ενός κοινού συντονιστικού οργάνου φορέων του Λασιθίου, όπως Δήμοι, Επιμελητήριο, αγροτικοί και κτηνοτροφικοί σύλλογοι, ξενοδοχειακός κλάδος, υπό την ομπρέλα της Περιφέρειας, με ένα και μόνο έργο. Να θέτει κάθε τρίμηνο δημόσια, το σημείο στο οποίο βρίσκεται καθένα από τα κρίσιμα ζητήματα που θα βάλει στην ατζέντα του και να απαιτεί απαντήσεις από όσους έχουν την αρμοδιότητα. Η σιωπή τρέφεται από την απουσία λογοδοσίας. Ο μόνος τρόπος να σπάσει η απονεύρωση είναι η αγανάκτηση να μετατραπεί σε κάτι δημιουργικό. Είναι η επιμονή που παράγει αποτελέσματα.
- protagon.gr – Κυκλάδες: Ανάπτυξη ναι, αλλά χωρίς να χαθεί η ψυχή τους ↩︎
