Η διοίκηση ενός τόπου δεν κρίνεται από τις προθέσεις, αλλά από την ηγεσία, τη στρατηγική και την ικανότητα να είναι παρούσα εκεί που διαμορφώνεται το αύριο.
Οταν οι περιστάσεις απαιτούν ισχυρή πολιτική παρουσία στα κέντρα των αποφάσεων, η επιλογή της απουσίας, αποτελεί ένδειξη ανυπαρξίας αντίληψης του θεσμικού του ρόλου. Ο Δήμος Αγίου Νικολάου πληρώνει ακριβά αυτό το έλλειμμα ηγεσίας.
Ενώ το Ηράκλειο, τα Χανιά και το Ρέθυμνο τρέχουν με υψηλές ταχύτητες την υλοποίηση των δικών τους Στρατηγικών Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ), εξασφαλίζοντας εκατομμύρια ευρώ για τον σύγχρονο μετασχηματισμό τους, ο Δήμος Αγίου Νικολάου παραμένει ο μεγάλος ουραγός της Κρήτης. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στην 5η συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΣΠΑ στην Ελούντα είναι αμείλικτα και εκθέτουν ανεπανόρθωτα τη δημοτική αρχή. Ο Αγιος Νικόλαος βρίσκεται ουσιαστικά στο απόλυτο 0%, χωρίς καμία οριστικά εγκεκριμένη πράξη και έναρξη εργασίας, την ίδια ώρα που οι άλλες πρωτεύουσες του νησιού επιδεικνύουν ηγετικά ανακλαστικά, έχοντας ήδη ενεργοποιήσει από το 57% έως και το 64% των προϋπολογισμών τους.
Μια τριετία χαμένων ευκαιριών
Η επίκληση της επικαιροποίησης της στρατηγικής τον περασμένο Φεβρουάριο δεν μπορεί πλέον να κρύψει την πραγματικότητα. Μια αληθινή ηγεσία κρίνεται από την αποτελεσματικότητα και την ταχύτητά της.
Η παρούσα δημοτική αρχή, παρότι συμπληρώνει τρία ολόκληρα χρόνια από τότε που εξέφρασε την πρόθεση να ανατρέψει τον προηγούμενο σχεδιασμό για τα ΣΒΑΑ, έχει αποτύχει να προχωρήσει στην τελική υποβολή των προτάσεων.
Ο Αγιος Νικόλαος συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα κατά παρέκκλιση, ως μια προνομιακή ευκαιρία για να μη μείνει πίσω από τις μεγάλες πρωτεύουσες της Κρήτης. Αντί, όμως, αυτή η μεταχείριση να γεννήσει αντανακλαστικά κατεπείγοντος, οδήγησε σε μια ακατανόητη κωλυσιεργία. Με αυτή τη στάση, ο Δήμος χάνει την αξιοπιστία του και τη δυνατότητα να αποδείξει ότι μπορεί να ανταποκριθεί σε μεγάλα αναπτυξιακά στοιχήματα. Ο χρόνος πλέον πιέζει ασφυκτικά και ο κίνδυνος να χαθούν οριστικά πολύτιμοι πόροι για τις αστικές αναπλάσεις είναι προ των πυλών.
Απών από τα κέντρα των αποφάσεων
Το πρόβλημα, ωστόσο, ξεπερνά τη γραφειοκρατική καθυστέρηση· αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της πολιτικής αντίληψης του δημάρχου. Το γεγονός ότι επέλεξε να απουσιάζει φυσικά από την Επιτροπή Παρακολούθησης στην Ελούντα, όπου ο ίδιος όφειλε να λειτουργήσει ως οικοδεσπότης, και να περιοριστεί σε έναν χαιρετισμό μέσω τηλεδιάσκεψης, αποτελεί σοβαρό πολιτικό και διπλωματικό ατόπημα. Την ίδια στιγμή, άλλοι δήμαρχοι την Κρήτη ήταν εκεί, παρόντες, αντιλαμβανόμενοι το ειδικό βάρος της φυσικής παρουσίας και της άμεσης διεκδίκησης.
Σε μια περίοδο που ο Δήμος καίγεται για χρηματοδοτήσεις, ο δήμαρχος γύρισε την πλάτη σε μια σπάνια συγκέντρωση κορυφαίων υπηρεσιακών στελεχών και ληπτών αποφάσεων. Εχασε την ευκαιρία για τις απαραίτητες διά ζώσης επαφές και το λόμπινγκ που απαιτείται για την προώθηση των τοπικών συμφερόντων, εκπέμποντας ένα ανύπαρκτο πνεύμα φιλοξενίας και προκαλώντας δυσαρέσκεια στους παριστάμενους.
Το οξύμωρο των διεκδικήσεων: Ζητάει περισσότερα, ενώ χάνει τα έτοιμα
Αυτή η απομόνωση είναι το αποτέλεσμα μιας ευρύτερης στρατηγικής τύφλωσης ως προς τον τρόπο λειτουργίας των χρηματοδοτικών εργαλείων. Αντί για μια αγαστή και εποικοδομητική συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, η δημοτική αρχή εγκλωβίζεται σταθερά στη στείρα γραμμή της σύγκρουσης12.
Εδώ εντοπίζεται και η μεγαλύτερη πολιτική αντίφαση της τακτικής του δημάρχου. Από τη μια πλευρά εμφανίζεται να διεκδικεί επιθετικά επιπλέον πόρους, και από την άλλη αφήνει την ήδη εξασφαλισμένη πίστωση για τα ΣΒΑΑ να βρίσκεται στα όρια της απώλειας λόγω δικής του αδράνειας.
Ο δήμαρχος αδυνατεί να κατανοήσει ότι η Περιφέρεια δεν έχει υποχρέωση να κατευθύνει τυφλά κονδύλια σε στενά δημοτικά αιτήματα, καθώς ο βασικός της ρόλος είναι ο σχεδιασμός έργων υπερτοπικού και περιφερειακού επιπέδου.
Οι πόροι διεκδικούνται και κερδίζονται με ώριμες μελέτες, απορροφητικότητα, αξιοπιστία και ισχυρές συμμαχίες. Οταν εμφανίζεσαι με μηδενικό έργο στα έτοιμα χρήματα, στερείσαι κάθε πολιτικού και τεχνοκρατικού επιχειρήματος για να ζητήσεις περισσότερα.
Το κλίμα που έχει διαμορφώσει ο δήμαρχος απομονώνει τον Αγιο Νικόλαο. Αν η δημοτική αρχή δεν αλλάξει άμεσα στρατηγική, εγκαταλείποντας την πολιτική των άσκοπων εντάσεων, της αδράνειας και της μετάθεσης ευθυνών, ο Δήμος θα πληρώσει ακριβά το τίμημα, βλέποντας το τρένο της ανάπτυξης να περνά και τις ευκαιρίες να χάνονται.
Ο Αγιος Νικόλαος βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και η ηγεσία του δείχνει να βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση. Με μηδενικό έργο στα εξασφαλισμένα κονδύλια, ανύπαρκτο πνεύμα φιλοξενίας εκεί που έπρεπε να πρωταγωνιστεί, και μια μόνιμη διάθεση για καβγά, ο δήμαρχος οδηγεί τον τόπο σε μια ιδιότυπη απομόνωση. Η ανάπτυξη απαιτεί ωριμότητα, σχέδιο και συμμαχίες, σπάζοντας την αδράνεια. Αν δεν υπάρξει άμεση και ριζική στροφή 180 μοιρών, το τίμημα αυτής της πολιτικής θα το πληρώσει ακριβά ο ίδιος ο Δήμος και οι δημότες του.
