Πέντε χρόνια μετά τη θεσμοθέτηση του “φιλόδοξου” Σχεδίου Δράσης για τη νήσο Χρυσή (ΦΕΚ 617/Δ/2021), η τουριστική σεζόν του 2026 θα ξεκινήσει με την ίδια απογοητευτική επωδό: “Απαγορεύεται η αποβίβαση”.
Αυτό που παρουσιάστηκε ως επείγον μέτρο προστασίας για το κεδρόδασος, έχει μετατραπεί σε ένα μόνιμο αδιέξοδο, αναδεικνύοντας την αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να περάσει από τη θεωρία στην πράξη των υποδομών.
Υποδομές φαντάσματα, και το πρόβλημα φύλαξης
Η καρδιά του προβλήματος βρίσκεται στην πλήρη στασιμότητα των έργων που θα επέτρεπαν την ελεγχόμενη πρόσβαση, με το ζήτημα της φύλαξης να αποτελεί την πιο ηχηρή ομολογία αποτυχίας.
- Υποδομές στο μηδέν: Οι ξύλινοι διάδρομοι και οι οριοθετημένες διαδρομές, που θα προστάτευαν το ριζικό σύστημα των κέδρων από την καταπάτηση, δεν κατασκευάστηκαν. Η Πολιτεία επέλεξε την εύκολη λύση της καθολικής απαγόρευσης, μην λαμβάνοντας τα μέτρα οργάνωσης και προστασίας του οικοσυστήματος, άρα και της επαναφοράς στην κανονικότητα.
- Το ζήτημα φύλαξης: Ενώ η Πολιτεία επικαλείται την προστασία του νησιού για να απαγορεύσει τη νόμιμη αποβίβαση, αδυνατεί να διασφαλίσει την αναγκαία φύλαξη. Οι προβλεπόμενοι από το Σχέδιο Δράσης σταθμοί φύλαξης και η μόνιμη παρουσία εποπτών παραμένουν σχέδια επί χάρτου. Το αποτέλεσμα είναι εξοργιστικό. Οι επαγγελματίες της Ιεράπετρας ζημιώνονται, την ίδια στιγμή που το νησί παραμένει ουσιαστικά ανοχύρωτο σε ανεξέλεγκτες προσεγγίσεις και ουσιαστικό έλεγχο, αποδεικνύοντας ότι η απαγόρευση είναι προσχηματική.
Υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα
Σε αυτό το πλαίσιο, οι πολιτικές παρεμβάσεις της τελευταίας πενταετίας κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι πρωτοβουλίες που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 20221, σε σύσκεψη του κυβερνητικού βουλευτή Λασιθίου στο Δημαρχείο Ιεράπετρας, ο οποίος υποσχέθηκε πρωτοβουλία για συντονισμό των Υπουργείων και άμεσες λύσεις, που δεν έχουν υπάρξει μέχρι σήμερα. Αν και η δέσμευση δημιούργησε ελπίδα για την υπέρβαση των εμποδίων, λύσεις δεν υπάρχουν. Η δέσμευση ήταν μια από τις πολλές που έχουν καταλήξει σε εμπαιγμό, καθώς ακριβώς τέσσερα χρόνια μετά τις δηλώσεις του 2022, δεν έχει υπάρξει πρόοδος, ούτε σε αυτό το θέμα. Η Χρυσή είναι απρόσιτη και το Σχέδιο Δράσης έχει καταστεί κενό περιεχομένου.
Η Ιεράπετρα σε τουριστικό Lockdown
- Υποβάθμιση του προορισμού: Με τη Χρυσή εκτός χάρτη για αποβίβαση, η Ιεράπετρα χάνει το κύριο συγκριτικό της πλεονέκτημα.
- Απαξίωση επενδύσεων: Δεκάδες επιχειρήσεις, κρουαζιέρας, εστίασης και τουριστικών καταλυμάτων που επένδυσαν στο «brand» της Χρυσής, υφίστανται οικονομική ζημιά.
- Κοινωνική απογοήτευση: Η συναίνεση της τοπικής κοινωνίας στα μέτρα προστασίας έχει εξαντληθεί, καθώς η προστασία χρησιμοποιείται πλέον ως δικαιολογία για την απόλυτη αδράνεια.
Η Χρυσή το 2026 είναι το μνημείο μιας καλής πρόθεσης που θάφτηκε στη γραφειοκρατία και τις αόριστες πολιτικές υποσχέσεις. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να επιτευχθεί εις βάρος της οικονομίας μιας ολόκληρης περιοχής.
Είναι επιτακτική η ανάγκη για άμεση λειτουργία των υποδομών, ώστε το νησί να παραδοθεί ξανά στους πολίτες και τους επισκέπτες με όρους σεβασμού και οργάνωσης.
